Amalgam Dolgu Nedir? Zararlı Mıdır? Sökülmesi gerekir mi?

Amalgam dolgu, yüz yıldan daha uzun bir süredir diş hekimleri tarafından diş boşluklarını doldurmak için kullanılan bir dolgu malzemesidir.

Dayanıklı oluşu ve maliyetlerinin düşük olması nedeniyle oldukça sık kullanılan bir üründür. Son yıllarda diğer diş dolgu materyallerinin gelişmesiyle birlikte birçok ülkede amalgam dolgu kullanımı sınırlandırılmıştır. Ancak gelişmekte olan ülkelerde amalgamın düşük maliyetli olması sebebi ile hala en çok tercih edilen diş dolgu maddelerinin arasında ilk sırada yer almaktadır.

Bu yazıda amalgam dolgular hakkında merak edilen tüm soruların yanıtını bulabilirsiniz.

Amalgam Dolgu Nedir?

Amalgam dolgu, diş boşluklarını doldurmak için yaygın olarak kullanılan bir üründür. Amalgam ile yapılan dolgular aynı zamanda gümüş dolgular veya metal dolgular olarak da bilinir.

Son 100 yılda diş hekimlerinin en sık kullandığı dolgu maddesi amalgamdır. Amalgam aslında bir metal alaşımıdır.

Amalgamın içeriğinde bulunan metaller şunlardır:

  • Gümüş
  • Cıva
  • Kalay
  • Bakır

Amalgamın içeriğine farklı maddeler de eklenebilmektedir. Çinko, indiyum veya paladyum da amalgam içeriğine eklenebilmektedir.

Amalgam dolgunun en önemli özelliği, uzun süre dayanmasıdır. Diğer dolgu malzemelerine göre daha az maliyetlidir ve uygulaması daha kolaydır.

Dayanıklılığı nedeniyle büyük dişlerin dolgularında daha çok kullanılmaktadır. Çiğneme fonksiyonunda önemli rolü olan arka dişlerin dolgu malzemesi olarak amalgam tercih edilmektedir.

Amalgam dolgu malzemesinin diş rengine göre daha koyu renkte olmasından dolayı ön dişlerde tercih edilmez.

Amalgam Dolgu Zararlı Mıdır?

Amalgam maddesinin içeriğinde birçok metal yer almaktadır. İçeriğinde civanın yer alması birçok insan için soru işareti oluşturmaktadır.

Amalgamın içeriğine cıva eklenmesinin nedenleri şunlardır:

  • Dolgu malzemesini esnek hale getirir. 
  • Dolgunun dişe yerleştirilmesi için yeterince yumuşak hale gelmesini sağlar.
  • Çok çabuk sertleşir.
  • Dolgunun güçlü ve sağlam olmasını sağlar.

Amalgam dolgunun dişe yerleştirilmesi ve sağlamlığı açısından cıva olmazsa olmaz bir maddedir. Bu özelliği nedeniyle 100 yıldan daha uzun bir süredir diş dolgularında kullanılmaktadır.

Amalgam dolguların insan sağlığı üzerine etkilerini inceleyen birçok çalışma yapılmıştır. Bu çalışmalardan bazıları ve sonuçları şu şekildedir:

  • FDA tarafından 2009 yılında yapılan bir araştırmaya göre amalgam dolgu kullanımını sınırlandırmak için herhangi bir sebep bulunamamıştır.
  • Aynı araştırmaya göre, amalgam dolgular 6 yaş üstündeki bireylerde güvenli olarak kullanılabilir sonucuna varılmıştır.

Amalgam dolgular üzerine yapılmış hiçbir çalışmada bu dolguların sağlığa zararlı olduğu noktasında net bir veri elde edilememiştir. Ancak amalgam dolgular çocuklarda, hamilelerde ve metal alerjisi olan kişilerde kullanılmamalıdır.

Cıvanın insan vücudunda zarara neden olabilmesi için yeterli düzeyde vücuda alınmalıdır. Amalgam dolgu içerisinde çok düşük miktarda cıva bulunmaktadır.

Amalgam dolgular üzerine tartışmalar devam etse de, pek çok avantajı dolayısıyla amalgam dolgular yaygın olarak kullanılmaya devam edilmektedir.

Amalgam Dolgunun Avantajları ve Dezavantajları Nelerdir?

Diş dolguları için kullanılan birçok ürün bulunmaktadır. Bu dolgu malzemelerinin her birinin kendine göre avantajları ve dezavantajları bulunmaktadır.

Amalgam dolgunun avantajları şunlardır:

  • Amalgam dolgular oldukça güçlüdür.
  • En az 10 yıl süre ile kullanılabilirler. Bu süre bazı amalgam dolgularda daha uzun olabilmektedir.
  • Çiğneme ve koparma kuvvetlerine dayanabilirler.
  • Alternatif dolgu malzemelerine göre çok daha az maliyetlidirler.
  • Bir diş randevusu süresinde amalgam dolgu uygulaması tamamlanabilmektedir.
  • Diş içerisindeki neme daha az duyarlıdır. Bu nedenle çok daha sağlam bir dolgu oluşur.

Amalgam dolguların dezavantajları şunlardır:

  • amlagam dolgular yapılırken ve sökülürken yüksek mikatarda cıva salınımına neden olabilir.
  • Çevre dokularda (diş eti ) renklenmeye neden olabilir.
  • Amalgam dolgu malzemesi koyu renklidir. Bu nedenle diş renginize uygun olmayabilir.
  • Amalgam dolgular zamanla kararır. Özellikle diş ile birleştiği noktalarda renk farklılığı göz çarpar.
  • Renk tonundaki farklılık nedeniyle ön dişlerin dolgusunda genellikle tercih edilmez.
  • Uygulanması için diş içerisinde tutucu alanlar oluşturmak gerekir. Bu da gereksiz doku kaybına neden olur ve dişi zayıflatır.
Amalgam çevre dokularda renk değişimlerine neden olabilir.

Bazı insanlar cıva konusunda şüphe yaşayabilir. Yapılan araştırmalar, ağızda bulunan amalgam dolgudan elde edilen cıva maruziyetinin çevresel koşullardan elde edinilen cıva maruziyetine göre daha düşük olduğunu gösteriyor. Ancak amalgam dolgular sökülürken yüksek miktarda cıva salınımı yaparlar.

Eski Amalgam Dolgular Çıkartılmalı Mıdır?

Amalgam dolgular çok uzun yıllardır kullanılıyor olsalar da, son yıllarda birçok dolgu malzemesi geliştirilmiştir. Diş dolgusunda kullanılabilen diğer dolgu malzemeleri şunlardır:

  • Kompozit reçine
  • Altın
  • Porselen

Daha önce amalgam ile diş dolgusu yaptıran kişiler “amalgam dolgusunu değiştirmeli miyim” şeklinde bir düşünceye sahip olabilirler.

Herhangi bir sorunu olmayan amalgam dolguların değiştirilmesine gerek yoktur. Ancak altında çürük olan, kırılan ve aşınan veya estetik açıdan problem yaratan dolgular gerekli önlemler alındıktan sonra çıkarılabilir.

Sağlam bir amalgam dolguyu çıkartmak, dişin sağlıklı kısımlarının gereksiz yere kaybolmasına yol açabilir ve bu durum diş için daha fazla soruna neden olabilir.

Amalgam dolgular nasıl sökülmeli?

Amlagam dolgular ağızda bulundukları sürece kayda değer bir cıva salınımı yapmazlar ancak sökülürken amalgamda bulunan cıva ve diğer metaller etrafa saçılır ve tehlikeli düzeye ulaşabilir.

Amalgam dolgular sökülürken hastayı ve hekimi açığa çıkan cıva ve diğer metallerin zararlı etkilerinden korumak için bir dizi önlem almak gerekir.

Amalgam dolgu çıkartılırken alınması gereken önlemler:

  • Hamilelerde ve emziren kadınlarda acil bir durum olmadığı sürece amalgam dolgular sökülmemelidir.
  • Hekim ve hekim asistanı bone, koruyucu gözlük ve özel maske takmalıdır.
  • Hastanın üzeri ve saçları özel koruyucu önlükler ile örtülmelidir.
  • Hastanın açığa çıkan cıva buharını solmasını engellemek gerekir.
  • Amalgam dolgusu sökülecek olan dişin rubber-dam ( lastik örtü ) kullanılarak izole edilmesi gerekir.
  • Kuvvetli bir aspirasyon kullanarak çıkan partikülleri hızlı bir şekilde ortamdan uzaklaştırmak gerekir.
Amalgam dolgusu sökülecek olan dişin rubber-dam ( lastik örtü ) kullanılarak izole edilmesi gerekir.

Amalgam dolgu sökümü fiyatı nedir?

Amalgam dolgu sökümü ücreti daha sonra yerine yapılacak tedaviye göre değişmektedir. Anacak standart tedavilere göre biraz daha yüksektir.